صفحه نخست اخبار / اخبار تیتر یک / خبر تیتر یک / کمیسیون توسعه پایدار و محیط زیست

پلاستیک اروپا در شوکِ بازیافت اجباری پایان عصر پلاستیک ارزان؛ قانون PPWR چگونه اقتصاد جهانی پلیمر را بازنویسی می‌کند؟ در حالی که تنها چند ماه تا اجرایی‌شدن رسمی سخت‌گیرانه‌ترین مقررات بسته‌بندی جهان باقی مانده، فعالان صنعت پلاستیک از سراسر جهان در نمایشگاه بازیافت پلاستیک اروپا ۲۰۲۶ (PRSE) در مرکز همایش‌های RAI آمستردام گرد هم آمدند تا برای عبور از بزرگ‌ترین چالش تاریخ این صنعت نقشه راه ترسیم کنند. این مقررات که به «زلزله پلیمری اروپا» معروف شده، چیزی نیست جز PPWR؛ آیین‌نامه‌ای که قرار است اقتصاد پلاستیک را برای همیشه دگرگون کند.

پلاستیک اروپا در شوکِ بازیافت اجباری

در حالی که تنها چند ماه تا اجرایی‌شدن رسمی سخت‌گیرانه‌ترین مقررات بسته‌بندی جهان باقی مانده، فعالان صنعت پلاستیک از سراسر جهان در نمایشگاه بازیافت پلاستیک اروپا ۲۰۲۶ (PRSE) در مرکز همایش‌های RAI آمستردام گرد هم آمدند تا برای عبور از بزرگ‌ترین چالش تاریخ این صنعت نقشه راه ترسیم کنند. این مقررات که به «زلزله پلیمری اروپا» معروف شده، چیزی نیست جز PPWR؛ آیین‌نامه‌ای که قرار است اقتصاد پلاستیک را برای همیشه دگرگون کند.

PPWR چیست و چه اهدافی را دنبال می‌کند؟

مقررات بسته‌بندی و ضایعات بسته‌بندی (PPWR) که از ۱۲ اوت ۲۰۲۶ رسماً به اجرا درمی‌آید، یک قانون سراسری و الزام‌آور است و برخلاف دستورالعمل‌های قبلی، دیگر به دولت‌های ملی اجازه تفسیرهای متفاوت را نمی‌دهد. هدف اصلی این قانون، پایان دادن به اقتصاد خطی «تولید-مصرف-دور انداختن» است و این کار را با دو ستون اصلی انجام می‌دهد: بازیافت‌پذیری اجباری و سهمیه‌های اجباری استفاده از محتوای بازیافتی (PCR).

زمان‌بندی نقاط عطف PPWR از نگاه خبرنگار اینپیا:

۲۰۲۶-۲۰۲۸: ممنوعیت استفاده از مواد شیمیایی پایدار و خطرناک PFAS در بسته‌بندی‌های غذایی (از ۲۰۲۶) و اجباری شدن برچسب‌های یکسان و دیجیتال برای بازیافت.

۲۰۳۰: روز موعود اصلی: تمام بسته‌بندی‌ها باید از اساس، قابل بازیافت طراحی شده باشند و حداقل ۷۰٪ موادشان قابل بازیافت باشد. همچنین بسته‌بندی‌های پلاستیکی ملزم به داشتن ۱۰٪ تا ۳۵٪ محتوای بازیافتی پس از مصرف خواهند بود.

۲۰۳۸: سخت‌گیری حداکثری: آستانه قابلیت بازیافت به ۸۰٪ افزایش می‌یابد و هر بسته‌بندی که به این سطح نرسد، از بازار حذف خواهد شد.

تبعات جهانی: زنجیره تأمین دگرگون می‌شود

تحلیل‌های ارائه‌شده در این رویداد نشان می‌دهد که PPWR تنها یک قانون اروپایی نیست، بلکه یک استاندارد جهانی جدید است. همان‌طور که مقررات شیمیایی REACH جهان را تغییر داد، اکنون PPWR صادرکنندگان را از آسیا و آمریکا وادار می‌کند که برای حفظ بازار اروپا، طراحی بسته‌بندی، تأمین مواد بازیافتی و زنجیره تأمین خود را بازسازی کنند. تقاضای اجباری برای PCR، رقابتی جهانی برای تصاحب ضایعات پلاستیکی باکیفیت ایجاد کرده و کشورهای دارای زیرساخت مدرن بازیافت را به صادرکنندگان اصلی این «طلای کثیف» تبدیل خواهد کرد. از سوی دیگر، کمبود عرضه مواد بازیافتی مناسب برای تماس با مواد غذایی، زنگ خطر افزایش قیمت و چالش برای اقتصادهای در حال توسعه را به صدا درآورده است.

زیرساخت‌ها آماده نیستند

با این حال، مهم‌ترین خبر از رویداد آمستردام، هشدار جدی رهبران صنعت بازیافت بود. «تون ایمانس»، رئیس انجمن بازیافت‌کنندگان پلاستیک اروپا (PRE)، با اعلام یک بحران عمیق فاش کرد که اروپا از سال ۲۰۲۳ تاکنون ظرفیت بازیافتی معادل یک میلیون تن را از دست داده و رشد خالص ظرفیت تقریباً متوقف شده است. او در نشست اصلی با عنوان «از بحران به رقابت‌پذیری» که با حضور «جسیکا روسوال»، کمیسر محیط زیست اتحادیه اروپا برگزار شد، این سؤال کلیدی را مطرح کرد: «وقتی صنعت بازیافت ما در حال کوچک‌شدن است، چگونه می‌توانیم اهداف بلندپروازانه را محقق کنیم؟»اما در پشت صحنه این هیاهوی فناورانه، نگرانی عمده‌ای هم وجود داشت. قوانین جدید اتحادیه اروپا (PPWR) استفاده از مواد بازیافتی را اجباری کرده، اما هزینه‌ها چنان بالاست که خیلی از شرکت‌ها از ورشکستگی می‌ترسند.
تون امانس، رئیس Plastics Recyclers Europe، در سخنرانی افتتاحیه هشدار داد:
«فشارهای بازار و عدم‌قطعیت‌های سیاسی، کل زنجیره ارزش را تحت فشار شدیدی قرار داده است. در چنین شرایطی تنها یک راه داریم: همکاری. این رویداد، پاتوقی است برای یافتن راه‌حل‌های عملی، نه شعار دادن.»
جسیکا روسوال، کمیسر اروپا در امور محیط زیست، هم قول داد قوانین را با انعطاف بیشتر اجرا کنند، اما تأکید کرد: «اقتصاد چرخشی دیگر یک انتخاب نیست، یک الزام است.»

بسیاری از کارشناسان، شکاف عمیق میان اهداف قانونی و واقعیت زیرساختی را پاشنه آشیل PPWR می‌دانند. تحلیل‌گران حاضر در رویدادهای جانبی هشدار دادند که تجهیز اروپا به زیرساخت‌های لازم برای تحقق این اهداف ممکن است دهه‌ها به طول بینجامد. این در حالی است که برندهای بزرگ و تولیدکنندگان بسته‌بندی در جلسات خصوصی و پنل‌ها، به‌شدت به دنبال راه‌حل‌های فوری و عملی برای انطباق با این قوانین هستند.

نوآوری، تنها راه نجات؛ از آمکور تا فناوری‌های شیمیایی

در بخش نمایشگاهی، غول‌های صنعت نسخه‌های خود را پیچیدند. شرکت آمکور (Amcor) با رونمایی از راهکارهای صنعتی خود، نشان داد که چگونه فناوری اختصاصی CleanStream می‌تواند ضایعات پلی‌پروپیلن خانگی را به مواد بازیافتی با خلوص بالا برای بسته‌بندی‌های بهداشتی و غذایی تبدیل کند. پیام این شرکت روشن بود: «ما می‌توانیم الزامات PPWR را در مقیاس صنعتی و بدون افت کیفیت برآورده کنیم.

همچنین طبق برنامه نشست‌های تخصصی، بحث اصلی بر سر هم‌افزایی میان بازیافت مکانیکی و شیمیایی متمرکز بود. با توجه به نیاز به خلوص بسیار بالا (به‌ویژه برای بسته‌بندی مواد غذایی)، کارشناسان معتقدند بازیافت مکانیکی سنتی به تنهایی راه به جایی نخواهد برد و فناوری‌های بازیافت شیمیایی مانند پیرولیز و دپلیمریزاسیون، که پلاستیک را به مونومرهای اولیه برمی‌گردانند، به بخشی حیاتی از پازل تبدیل می‌شوند.یک اصلاح سیستمی با پنجره فرصت محدود

در پنل تخصصی با عنوان «اهداف محتوای بازیافتی: از دستور تا اجرا»، «ولفگانگ ترانک» از کمیسیون اروپا که نقشی کلیدی در تدوین PPWR داشت، صراحتاً اعلام کرد که این مقررات دیگر بازبینی یا به تعویق نخواهد افتاد. او به تولیدکنندگان هشدار داد که پنجره فرصت برای انطباق بسیار محدود است و این یک اصلاح ساختاری در نظام اقتصادی است، نه صرفاً یک قانون زباله.

صنعت پلاستیک اروپا و شرکای جهانی‌اش پذیرفته‌اند که دوران طلایی پلاستیک‌های نو و ارزان به پایان رسیده است. PPWR، اقتصاد این صنعت را با شوکی بزرگ وارد عصر چرخشی کرده است؛ عصری که در آن، بازیافت دیگر یک انتخاب اخلاقی نیست، بلکه یک الزام قانونی و مهم‌تر از آن، تنها راه بقا در بازار خواهد بود.

لینک منبع