صفحه نخست اخبار / خبر / خبر تیتر یک

خاورمیانه همچنان محور تأمین پلی‌اتیلن جهان؛ مزیت هزینه تولید در برابر ریسک‌های تجاری با وجود اختلال در حمل‌ونقل دریایی و افزایش نگرانی‌ها درباره پایداری عرضه، تحلیلگران معتقدند مزیت هزینه تولید و ظرفیت گسترده پتروشیمی خاورمیانه، جایگزینی دائمی تأمین‌کنندگان این منطقه را دشوار کرده است؛ منطقه‌ای که سال گذشته بیش از ۴۰ درصد صادرات جهانی پلی‌اتیلن را تأمین کرد.

به گزارش اینپیا به نقل از رویترز، تحولات اخیر در خاورمیانه و اختلال در عبور محموله‌ها از تنگه هرمز، خریداران محصولات شیمیایی را به تنوع‌بخشی منابع تأمین سوق داده است. بااین‌حال، قیمت رقابتی، دسترسی به خوراک ارزان و مقیاس بالای تولید موجب شده است تولیدکنندگان منطقه همچنان جایگاه اصلی خود را در بازار جهانی حفظ کنند.

خاورمیانه از تأمین‌کنندگان عمده محصولات پتروشیمی مورد استفاده در بسته‌بندی، کالاهای مصرفی و تولیدات صنعتی در آسیا، اروپا و آمریکای لاتین است. سهم بیش از ۴۰ درصدی این منطقه از صادرات جهانی پلی‌اتیلن در سال گذشته، نشان‌دهنده نقش آن در زنجیره تأمین صنایع تکمیلی جهان است.

بر اساس داده‌های مؤسسه «اس‌اندپی گلوبال مارکت اینتلیجنس» که در گزارش رویترز آمده، بسته‌شدن تنگه هرمز در پی جنگ آمریکا و اسرائیل علیه ایران در اواخر فوریه، نزدیک به ۲۰ درصد ظرفیت جهانی تولید اتیلن را از مدار خارج کرده و تا ۴۰ درصد عرضه نفتای آسیا را مختل کرده است. این وضعیت به افزایش قیمت‌ها و تغییر بخشی از جریان‌های تأمین منجر شده است.

تنوع‌بخشی منابع تأمین، بدون کنارگذاشتن خاورمیانه

برت ماسیمینو، دانشیار زنجیره تأمین و تحلیل داده در دانشگاه ویرجینیا کامنولث، معتقد است اختلال‌های اخیر استفاده از راهبرد «تأمین از دو منبع» را سرعت بخشیده است. در این الگو، خریداران برای کاهش ریسک وابستگی، بخشی از نیاز خود را از تأمین‌کنندگان جایگزین تهیه می‌کنند.

به گفته او، تولیدکنندگان خلیج فارس به‌دلیل مزیت هزینه‌ای، بخش عمده حجم تأمین را حفظ کرده‌اند؛ اما تأمین‌کنندگان داخلی و منطقه‌ای نیز حدود ۲۰ درصد تقاضا را جذب کرده‌اند، درحالی‌که سهم آن‌ها پیش از جنگ تقریباً ناچیز بود.

در همین حال، سخنگوی شرکت BASF در گفت‌وگو با رویترز تأکید کرده است که اختلال‌های اخیر، ضرورت تنوع‌بخشی زنجیره تأمین را برجسته کرده، اما بعید است اهمیت بلندمدت خاورمیانه را کاهش دهد. به گفته این شرکت، بازگشت کامل الگوهای تأمین به وضعیت پیش از بحران همچنان نامشخص است.

خوراک ارزان و موقعیت جغرافیایی؛ پشتوانه رقابت‌پذیری منطقه

تحلیلگران، دسترسی به خوراک هیدروکربنی ارزان، زیرساخت‌های گسترده و نزدیکی به بازارهای بزرگ مصرف را از عوامل اصلی حفظ جایگاه خاورمیانه می‌دانند.

ماکسیم سونین، از مدیران حوزه انرژی و وابسته به مرکز سوخت‌های آینده و ابتکار هیدروژن دانشگاه استنفورد، نزدیکی به بازارهای آسیا و اروپا و عرضه فراوان نفتا را از دلایل تداوم وابستگی خریداران به منطقه عنوان کرده است.

کریستیان فلمینگ، تحلیلگر مورنینگ‌استار، نیز معتقد است قیمت همچنان مهم‌ترین عامل در تصمیم‌گیری خریداران، به‌ویژه در بازار محصولات شیمیایی پایه و عمومی، محسوب می‌شود.

در این میان، عربستان سعودی، امارات متحده عربی و قطر با اتکا به خوراک ارزان و سرمایه‌گذاری‌های چنددهه‌ای، همچنان در شمار رقابتی‌ترین تولیدکنندگان پتروشیمی جهان قرار دارند.

فرصت کوتاه‌مدت برای تولیدکنندگان آمریکای شمالی و اروپا

نگرانی از استمرار عرضه خاورمیانه، فرصت‌هایی برای سایر تولیدکنندگان ایجاد کرده است. ست گلدستین، تحلیلگر مورنینگ‌استار، می‌گوید این شرایط می‌تواند تقاضا برای محصولات پتروشیمی آمریکای شمالی را در کوتاه‌مدت افزایش دهد؛ بااین‌حال، او چنین جابه‌جایی‌هایی را معمولاً موقتی می‌داند و انتظار ندارد خریداران به‌طور دائمی از تأمین‌کنندگان خاورمیانه فاصله بگیرند.

الیزابت استرنر، استادیار شیمی کالج لبنان ولی در پنسیلوانیا، نیز گفته است شرکت‌های شیمیایی همچنان درگیری‌های منطقه را وضعیتی موقتی تلقی می‌کنند. به گفته او، کاهش دسترسی به پلی‌اتیلن در بخش‌هایی از خاورمیانه و افزایش قیمت‌ها، برخی تولیدکنندگان آمریکای شمالی و اروپا را به افزایش نرخ بهره‌برداری از واحدهای کراکینگ تولید اتیلن ترغیب کرده است.

افزایش قدرت قیمت‌گذاری تولیدکنندگان

محدودیت عرضه، قدرت قیمت‌گذاری تولیدکنندگان محصولات شیمیایی را افزایش داده و امکان انتقال بخشی از هزینه‌های بالاتر به مشتریان را فراهم کرده است.

جف تیت، مدیر مالی شرکت داو، در ماه ژوئیه اعلام کرده بود که قیمت پلی‌اتیلن از اواخر فوریه بیش از ۴۰ درصد افزایش یافته است. شرکت ایستمن کمیکال نیز از رشد نزدیک به ۱۰ درصدی درآمد سه‌ماهه دوم خود خبر داده که حاصل افزایش حجم فروش و رشد ۴ درصدی قیمت‌های فروش بوده است.

شرکت واکر کمی نیز اعلام کرده است ضمن تأمین مواد اولیه و ادامه پاسخ‌گویی به تقاضا، بخشی از هزینه‌های ناشی از درگیری را به مشتریان منتقل کرده است.

ارزیابی تحلیلگران در گزارش رویترز نشان می‌دهد اگرچه ریسک‌های تجاری، خریداران را به استفاده از منابع جایگزین سوق داده، مزیت اقتصادی تولید در خاورمیانه همچنان عامل تعیین‌کننده‌ای در حفظ سهم این منطقه از بازار جهانی پلیمر است.

لینک منبع