صفحه نخست اخبار / اخبار تیتر یک / خبر تیتر یک / کمیسیون آموزش

شاهکار پلیمرهای جاسوسی از راه رسید ماموریت غیر ممکن پلیمر ها؛ موتورهای جاسوسی که ناپدید می‌شوند آژانس پروژه‌های تحقیقاتی پیشرفته اطلاعاتی آمریکا (IARPA) با راه‌اندازی یک برنامه محرمانه جدید، عرصه‌ای تازه در علم مواد و جاسوسی گشوده است: ساخت موتورهای پهپاد با استفاده از پلیمرهای زیستی و هوشمند که پس از انجام مأموریت، در برابر چشمان دشمن به معنای واقعی کلمه محو می‌شوند. این پروژه که مرزهای دانش پلیمر را جابه‌جا می‌کند، به دنبال حل یک تناقض علمی بزرگ است؛ ماده‌ای که هم طاقت گرمای جهنمی موتور را داشته باشد و هم به سرعت به مواد آلی بی‌خطر تجزیه شود.

صنعت پلیمر در آستانه یک جهش پارادایمی قرار دارد. برنامه جدید IARPA که جزئیات آن در آوریل ۲۰۲۶ منتشر شد، دیگر تنها به بدنه‌های تجزیه‌پذیر پهپادها رضایت نمی‌دهد، بلکه قلب تپنده آن‌ها، یعنی موتور را هدف گرفته است. این یک تغییر بازی مطلق در “انکار هویت” عملیاتی محسوب می‌شود؛ چرا که با ارزش‌ترین بخش یک پهپاد ساقط‌شده برای مهندسی معکوس، موتور آن است. چالش اصلی اما بر دوش مهندسان پلیمر سنگینی می‌کند. آن‌ها باید پلیمری خلق کنند که بتواند در حین پرواز، دمای بالای ۵۰۰ درجه سانتی‌گراد و فشار مکانیکی بیش از ۱۰۰ مگاپاسکال را تحمل کند، و سپس در یک فرآیند کنترل‌شده و در پاسخ به محرک‌های زیستی یا شیمیایی از هم فروبپاشد. اینجاست که مفهوم “پلیمرهای پاسخگو به محرک” (Stimuli-Responsive Polymers) به عنصر کلیدی این مأموریت غیرممکن تبدیل می‌شود. برنامه قبلی دارپا به نام ICARUS تنها توانسته بود بدنه‌هایی از جنس پلیمرهای حساس به نور فرابنفش بسازد که در برابر تابش خورشید ذوب می‌شدند. اما فضای تاریک و داغ داخل موتور، این راهکار را بی‌فایده می‌کند. اکنون IARPA به سراغ نسل کاملاً جدیدی از پلیمرهای زیستی رفته است:
پروتئین‌های پلیمری ساختاری: مهندسان به دنبال مهندسی مجدد پروتئین‌های طبیعی مانند ابریشم و کراتین هستند. این بیوپلیمرها ساختارهای فوق‌العاده مقاومی دارند، اما می‌توانند طوری برنامه‌ریزی شوند که در تماس با آنزیم‌های خاص یا تغییرات pH تجزیه شوند.· کامپوزیت‌های پلی‌ساکاریدی: موادی مانند کیتین (پلیمر طبیعی اسکلت حشرات) و سلولز به عنوان گزینه‌های اصلی تقویت‌کننده مطرح هستند. این پلیمرهای تجدیدپذیر، پایه اصلی ساخت کامپوزیت‌های سبک و مقاوم را تشکیل می‌دهند که می‌توانند خوراک باکتری‌ها شوند و از بین بروند.· پلیمرهای هیبریدی قارچی: عجیب‌ترین گزینه، استفاده از میسلیوم یا ریشه قارچ است. این ماده پلیمری زنده می‌تواند در شرایط آزمایشگاهی به شکل قطعات موتور درآید و پس از فعال‌سازی یک محرک شیمیایی یا حرارتی، فرآیند تجزیه بیولوژیکی را آغاز کند. این برنامه که پیش‌بینی می‌شود قراردادهای عملیاتی آن تا سال ۲۰۲۷ نهایی شود، تنها یک پروژه دفاعی نیست. این یک آزمایشگاه عظیم برای توسعه نسل بعدی پلیمرهای مهندسی‌شده است؛ موادی که می‌توانند در آینده صنایع بسته‌بندی هوشمند، پزشکی (ایمپلنت‌های موقت) و محیط زیست را متحول کنند. پیامی که این پروژه به صنعت پلیمر جهان مخابره می‌کند روشن است: آینده از آنِ پلیمرهایی است که نه فقط مقاوم، بلکه هوشمند، سازگار و برنامه‌ریزی‌پذیر هستند.لینک منبع