صفحه نخست اخبار / اخبار تیتر یک / خبر تیتر یک / کمیسیون بازرگانی / کمیسیون صادرات

گزارش ویژه: تفکیک بازار پلیمرها در سایه ارز تالار دوم؛ قیمت کالاها دستخوش چه تغییراتی می شود ؟ با تغییر مبنای قیمت‌گذاری مواد اولیه پتروشیمی از نرخ ارز تالار اول به نرخ ارز تالار دوم (نزدیک به نرخ بازار آزاد) و عملا حذف تالار اول، صنایع پایین‌دستی را وارد یک ابهام کرده است.

با تغییر مبنای قیمت‌گذاری مواد اولیه پتروشیمی از نرخ ارز تالار اول به نرخ ارز تالار دوم (نزدیک به نرخ بازار آزاد) و عملا حذف تالار اول، صنایع پایین‌دستی را وارد یک ابهام کرده است. بررسی دقیق‌ مکانیزم عرضه و تقاضا در بورس کالا نشان می‌دهد که شوک این تصمیم، یکدست نخواهد بود و بازار را به سه دسته متمایز تقسیم می‌کند. با توجه به اینکه قیمت‌های برخی محصولات از پیش به دلیل هیجانات بازار، بالاتر از نرخ پایه واقعی تعیین شده‌اند و با در نظر گرفتن اختیارات دفتر صنایع پایین دستی شرکت ملی پتروشیمی و کمیته تنظیم بازار می توان بین 10 الی 15 درصد برای تعدیل کاهشی قیمت‌ها، مرز حیاتی در تعیین سرنوشت قیمت‌ها را سطح ۴۵٪ رقابت در بورس کالا در نظر گرفت.

تحلیل دقیق بازار بر اساس سطح رقابت

بر اساس ارزیابی‌های کارشناسی (که بر اساس تفاوت کنونی نرخ ارز تالار دوم با نرخ‌های اعمال شده در معاملات اخیر صورت گرفته است)، تأثیر این تغییر بر قیمت نهایی کالاها به سطح درصد رقابت در معاملات بورس بستگی دارد.

دسته اول: کالاهای زیر 45٪ رقابت

این دسته شامل کالاهایی است که تقاضا برای آن‌ها کمتر از عرضه بوده و درصد رقابت در معاملات آن‌ها زیر 45 درصد قرار داشته است (مانند برخی گرید‌های پلی‌استایرن و پلی اتیلن).

تحلیل: این مواد مستقیماً و بدون مکانیزم تعدیل طبیعی، با افزایش فاصله نرخ ارز، گران خواهند شد. در واقع، قیمت پایه این محصولات باید به اندازه‌ای افزایش یابد تا به تعادل جدید نرخ ارز نزدیک شود. این گروه بدون تردید شاهد افزایش قیمت خواهند بود، زیرا فضای رقابتی کافی برای جذب شوک قیمتی وجود نداشته است.

دسته دوم: کالاهای با رقابت حدود 45٪ تا 50٪

این دسته شامل کالاهایی است که سطح رقابت در معاملاتشان نزدیک به مرز ۵0 درصد بوده است.

تحلیل: این محصولات در کوتاه‌مدت ممکن است افزایش قیمت جزئی را تجربه کنند. با این حال، در میان‌مدت و با تثبیت بازار پس از شوک اولیه، پیش‌بینی می‌شود که قیمت‌ها به تدریج به سطح تعادل جدید بازگردند، زیرا میزان رقابت در این سطح به اندازه کافی قوی بوده که بتواند بخشی از تعدیل قیمت را جذب کند.

دسته سوم: کالاهای بالای ۵۵٪ رقابت

شامل کالاهایی با سطح رقابت بسیار بالا (مثلاً بیش از ۸۰٪ یا ۹۰٪)، نظیر برخی گریدهای پلی‌پروپیلن (پ پ‌ها) که تقاضای بسیار زیادی داشته‌اند.

تحلیل: این محصولات به دلیل فشار تقاضای انباشته و رقابت شدید، افزایش قیمتی را تجربه نخواهد کرد و احتمالاً کاهش قیمت یا حتی ریزش قیمتی را در بلند مدت تجربه خواهند کرد. این پدیده به دو دلیل رخ می‌دهد: اولاً، نرخ ارز جدید تأثیر کمتری بر قیمت نهایی آن‌ها می‌گذارد زیرا قیمت آن‌ها پیش از این توسط رقابت شدید، بسیار بالاتر از نرخ دستوری بوده است. ثانیاً، دلالان و خریدارانی که به دلیل ترس از افزایش قیمت، ذخیره کرده بودند، اکنون برای فرار از ریسک نگهداری (به ویژه با توجه به اخبار ضد و نقیض ماه‌های اخیر)، اقدام به عرضه ذخایر خود خواهند کرد که منجر به افزایش عرضه ناگهانی و افت قیمت می‌شود.

جمع‌بندی و هشدار به بازار

به صنعتگران و فعالان توصیه می‌شود که سیاست قیمت‌گذاری خود را نه بر اساس ترس عمومی، بلکه بر اساس گرید محصول و سابقه درصد رقابت آن در بورس بنا نهند. تنها کالاهایی که از مکانیسم قوی رقابت بهره‌مند بوده‌اند، می‌توانند در برابر شوک نرخ ارز مصون بمانند یا حتی از آن منتفع شوند. اجرای موفقیت‌آمیز این سیاست نیازمند حمایت مالی از واحدهای کوچک در برابر شوک اولیه است تا از تبدیل شدن یک تغییر ساختاری به یک بحران نقدینگی گسترده جلوگیری شود.

لینک منبع